Kelten in Spanje & Portugal

Spanje en Portugal worden vaak over het hoofd gezien als we spreken over de Keltische wereld. De Kelten waren slechts een onderdeel van de lappendeken van volkeren en stammen op het Iberisch schiereiland en de uitgebreidheid van hun vestiging daar is net zo onduidelijk als hun komst.

De Kelten vestigden zich vanaf de 3de eeuw v.Chr. op de Spaanse Hoogvlakten. Hier vermengden ze zich met de Iberiërs. Ze namen veel dingen van hen over, zoals aardewerk dat op een draaischijf was gemaakt, stenen beelden van varkens en beren en het oostelijke Iberische alfabet, zoals te zien is op de inscriptie in brons uit Botorrita, Zaragoza. Ze organiseerden zichzelf echter niet in steden, zoals de Iberiërs, en spraken een Keltische taal. Waarschijnlijk werd het Keltisch naast de Iberische en talen gesproken, veel Spanase en Portugese plaatsnamen bevatten de Keltische delen eg, briga en nemet. Aan de andere kant is het achtervoegsel –dunum, vaak in verband gebracht met Keltische bewoners, vrij zeldzaam in Spanje.

Bitten, dolken en schildonderdelen tonen de op oorlog gebaseerde Keltiberische cultuur en de gladius, een oorspronkelijk Keltiberische uitvinding, werd later door de Romeinen als legionairszwaard overgenomen. Rond 700 v.Chr. was het ijzer uitgevonden en er waren gemeenschappen, gebaseerd op landbouw en veeteelt, ontstaan, die werden beschermd door de krijgerklasse. De mensen woonden in kleine nederzettingen of, in het noordwesten, gefortificeerde kampen die castros worden genoemd. Dergelijke forten zijn ook in Wales gevonden. Net als bijna alle Keltische volkeren waren de Keltiberiërs goede smeden en smeedden ze typerend Keltiberische torcs, met een glad oppervlak en uitgesproken uiteinden, broches en armbanden.

De Keltiberiërs bestonden grofweg uit de Arevaci, Belli, Titti en Lusones, die op hun buurt uit verschillende stammen bestonden. De vroegste Keltische bewoners van Spanje kwamen rond 900 v.Chr. en werden rond 600 v.Chr. gevolgd door de Hallstatt-Kelten. De Arevaci werd de sterkste stam van de Keltiberiërs, gelegerd rond Okilis (Medinaceli) en Numantia. De Belli en de Titti leefden in de vallei van de Jalón, en leefden naast de Lusones, die in de Sierra del Solorio woonden.

Het interessante aan Keltiberië is, dat het geen La Tèneperiode kende: de Keltiberiërs hadden natuurlijk contact met de Kelten van de rest van Europa en zij namen een deel ook over in broches en sommige wapens, maar dit deel was maar beperkt. De La Tènestijl met haar elegante organische vormen werd vrijwel niet overgenomen. Hieruit blijkt duidelijk dat de Hallstatt- en La Tèneculturen niet alleen werden verspreid door migratie, maar ook door overname door andere volkeren. Maar aangezien de La Tèneperiode in de 5de eeuw v.Chr. begon, de tijd dat de Keltiberiërs naar verluidt in Spanje arriveerden, rijzen er vragen over de manier van verspreiden van de La Tènecultuur en de aankomst van de Kelten in Spanje.

Een theorie is, dat de Kelten nooit letterlijk in Spanje aankwam, alleen hun cultuur. Deze werd in een deel van Spanje overgenomen en de lokale bevolking begon een Keltische taal te spreken, omdat dit bevorderlijk was voor de handel van over de Pyreneeën.

De Keltiberiërs gaven zich in 195 v.Chr. voor het eerst over aan Rome, maar ze waren pas in 133 v.Chr. geheel onder Romeins bestuur, nadat Publius Cornelius Scipio Aemilianus Numantia vernietigde.

Keltiberische religie

Er is bijna niets bekend over de Keltiberische goden, maar waarschijnlijk leken ze op die van de Lusitaniërs, een pseudo-Keltisch volk dat ook in de gebieden van Spanje en Portugal woonde. De goden van de Lusitaniërs leken erg op die van de Kelten en de Romeinen. De Lusitaniërs offerden dieren en mensen en gebruikten hun religie voor genezing, bescherming en vervloeking.

Keltiberische oorlogvoering

De Keltiberische strijders hadden een reputatie van goede huurlingen. Ze combineerden de woeste vechtlust en moed van de Kelten met het uithoudingsvermogen en de organisatie van de Iberiërs. Het is dan ook niet verwonderlijk dat Hannibal bij zijn inval van Italië Keltiberiërs huurde. Toen de Carthagers in 203 v.Chr. waren verslagen bij Utica, namen ze onmiddellijk de wapens weer op bij aankomst van 4.000 Keltiberiërs.

Waarschijnlijk vochten de Keltiberiërs net als de Kelten vaak naakt, hun lange haren schuddend, terwijl ze verwensingen en krijsschreeuwen riepen. Het lange haar werd nagedaan door Martialus en Catullus beweerde dat zijn vriend Egnatius, uit Spanje, lang haar had en urine als tandpasta gebruikte. Ook verschillende munten tonen lange haardrachten. Mogelijk voerden ze rituele dansen uit voordat ze een veldslag ingingen, de vermelding van Livius dat Hannibal een brandstapel liet bouwen om Scipio ritueel te verbranden duidt hierop. Eenmaal in het gevecht gedroegen ze zich dapper, bijna roekeloos, vanwege hun geloof in reïncarnatie.

Archeologische vondsten wijzen op het gebruik van aardewerken trompetten, gelijkend op trompetten die in delen van de Keltische wereld van metaal werden gemaakt en een kop van een wolf of een zwijn hadden. Vijftien Keltiberische trompetten zijn geheel teruggevonden, zestig andere slechts in delen. Hun primaire functie was het maken van kabaal om de vijand bang te maken, mogelijk werden ze daarnaast gebruikt om signalen door te geven.

De helmen die werden gedragen waren niet alleen defensief, maar ook decoratief. Helmen waren vaak rijkversierd met paardenhaar en veren bijvoorbeeld, waardoor de vechter langer leek. Vaak hadden ze ook een helmteken, een dier of een zonnesymbool. De helm die in Ciumesti is gevonden is bijvoorbeeld versierd met een roofvogel, wiens vleugels meebewegen met de soldaat.

De Keltiberiërs dronken vanwege het rituele karakter van hun oorlogen en feesten veel bier met een hoog alcoholpercentage. Dit wordt vermeld door klassieke schrijvers en er wordt gezegd dat de Keltiberiërs uit Numantia dronken werden tijdens de belegering van hun stad, een uitval deden en verloren.

Zie ook:

De Kelten
Galliers
Hallstatt en La Tène periode
Kelten in Nederland

Galaten


 

Celtic Webmerchant:

              
  Keltische munten  € 20,79                                    Goudkleurige broche € 9,20          Keltische helm € 82,93

 

copyright © 2008 CelticBritain.net, Alle rechten voorbehouden.           Sitemap  Contact