De Ierse kwestie

Het is geen eenvoudige zaak om een bijzonder ingewikkeld probleem dat vanouds wordt aangeduid met'' de Ierse kwestie'' in kaart te brengen. Om een goed overzicht te geven over de ontwikkelingen in Ierland moet bij het begin begonnen worden. In juli 2005 legde de IRA zijn wapens neer. Sinds die tijd probeert Sinn Féin alleen nog maar via de politieke manier die ze voor lange tijd niet toegestaan werd te gebruiken, voor de Ierse vrijheid vechten.

In 1155 schonk paus Adrianus de 4de  Henry de 2de  van Engeland het recht op het koninkrijk Ierland. Dit onder het mom van het ware geloof terug brengen naar Ierland en het land verder ontwikkelen. In werkelijkheid beleefde Ierland onder the high kings zijn gouden tijdperk die nog niet op zijn retour was.

De lords van Henry vielen Ierland binnen, maar de bezetting was verre van volledig. De Engelsen waren genoodzaakt een soort Engelse getto's te bouwen waar de Engelse bezetters in leefden. In het hoogtepunt van de Engelse macht bezetten de Engelsen ongeveer de helft van Ierland en tot in de 18de eeuw is het niet veel meer geworden.

Tijdens al deze eeuwen dat de Engelsen Ierland bezet hadden, bleven de conflicten door gaan. In Ierland is nooit sprake geweest van en kolonie, dit blijkt uit het feit dat de Engelsen al het mogelijke hebben gedaan om de Ierse en de Engelse bevolking gescheiden te houden, ondermeer om de Ieren geen mogelijkheid te geven zich te ontwikkelen. Een huwelijk door een Engelse met een Ier werd als hoogverraad bestempeld, de Ierse dracht en taal door de Engelsen streng werd verboden.

Aan het eind van de vijftiende eeuw was het bezette gebied zo verkleind dat het slechts een strook land van 30km bij 80km betrof, die door een diepe gracht tegen de rest van Ierland werd beschermd.

De ellende in Ulster is pas echt begonnen door de 'kolonialisten', waarbij de Engelsen hun protestantse kolonisten importeerden en in grote getto’s plaatsten, toen al duidelijk geworden was, dat de Ierse bevolking zich nooit zou onderwerpen aan de Engelsen.

Dit had kunnen worden verminderd door goede betrouwbare kolonisten te sturen, maar de Engelse kolonisten waren gelukszoekers en het land dat ze roofden, droeg bij aan de verergering van de situatie.

In 1607 moesten de Ierse graven in Ulster vluchten, hierdoor kregen de Engelsen hier de vrije hand, ze lieten er Schotse Presbyterianen zich vestigen. Dit veroorzaakte weer extra complicaties. Het sturen van kolonisten werd vervolgd na de overwinning van Koning-Stadhouder  Willem de 3de van Oranje op de katholieke koning James de 2de in 1690, bij de battle of the Boyne. Dit feit word ieder jaar nog uitbundig gevierd met de oranjemars.

Behalve de godsdienstige tegenstelling was er ook een sociale, de kolonisten waren landeigenaren en de Katholieken landarbeiders geworden. In 1652 werd door de wet alle Ierse grond behalve in de provincie Connaught toegewezen aan protestantse Engelsen, tenzij men het katholieke geloof zou afzweren. De Ieren moesten dus kiezen tussen kun geloof of hun land, ze kozen voor hun geloof. Dit had zeer verstrekkende gevolgen, in 1688 was nog maar een kwart van Ierland in Ierse handen en in 1703 nog geen 15%. In het midden van 1800 was er geen 7% van Iers land meer in Ierse handen en de leiders die overbleven waren de bischoppen en priesters. In de ogen van de kolonisten waren de Ieren lui, onbeschaafde dronkaards en ruw, ook hadden zij een minderwaardig geloof welke gedicteerd werd door de paus in Rome.

De grootste slag werd de Ieren aangebracht door de in 1691 geïntroduceerde 'penal law',  hierbij werd de Ieren verboden dienst te doen in het leger, een ambtelijke functie te bekleden werd hun het kiesrecht ontzegd. Indien en zoon van een boer protestants werd, dan erfde hij het hele land. Kinderen die niet naar Protestantse scholen wilden, moeten naar geheime scholen die hun katholiek onderwijs gaven. De penal law was bedoeld om de protestanten te beschermen, deze wetten leidde echter tot onmiddellijke godsdienstvervolging met een politiek karakter. De Engelsen hadden zelf deze wetten ook nooit zo rigoureus willen uitvoeren. Aan het eind van de 18e eeuw werden deze wetten terug ingetrokken, maar de kloof tussen rijk en arm was moeilijk te dichten.

Door de hongersnoden van het midden van de 18de en 19de  eeuw decimeerde de Ierse bevolking. In twintig jaar tijd stierf en vluchtte zo'n groot deel van de bevolking dat er van de 9 miljoen nog  geen 4,5 miljoen Ieren over bleven. Het gevolg hiervan is dat er 25 miljoen Amerikanen zijn die claimen van Ierse afkomst te zijn, in Dominions en in Groot-Brittannië zelf zijn wel 50 miljoen mensen die op een of andere manier van Ierse afkomst zijn.

In 1709 werden de Ieren nogmaals gedwongen af te zweren met de paus in Rome, de priesters in Ierland werden algemeen geboycot door het gebrek aan loyaliteit aan het Britse bewind en haar monarchie, de Britten waren in Ierse ogen ketters, nadat Henry de 8ste de kerk afscheidde van Rome. Het Anglicaanse protestantisme heeft overigens nooit vat gehad op de Ierse bevolking.

In het einde van de 18de  eeuw, toen Ierland een eigen parlement kreeg dat werd geregeerd door de protestanten, ontstond het eerste georganiseerde verzet aan Ierse zijde in Noordoost-Ierland (Belfast, Antrim en Down), gesteund door de Schotse presbyteriaanse kolonisten. 

De Ieren werden bij hun verzet geïnspireerd door de Amerikaanse onafhankelijkheidsoorlog en de Franse revolutie die in Schotland ook met veel gejuig door de bevolking werd vernomen. Men stichtte de Society of United Irishmen en bij de opstand van 1798 streden de Protestanten en de Katholieken zij aan zij. De Engelsen rekenden hardhandig af met de Presbyteriaanse burgerrellen. Als gevolg van deze opstand, waar zowel Katholieken als Protestantsen aan deelnamen, concludeerden de Engelsen, dat de Protestanten niet in staat waren Ierland te regeren. Op 1 januari 1801 werd Ierland opgenomen in het verenigd koninkrijk, wat het einde van het Ierse parlement betekende.

Tot in 1830 bleven de relaties tussen Protestant en Katholiek Ierland heel goed, ze hielpen elkaar zelfs bij het bouwen van kerken, maar steeds meer Presbyterianen gingen, net als de Engelsen, het gevaar van een goede verstandhouding inzien. Dankzij hun theologie werd het oude tijdperk weer ingeluid, waarvan de uitwerkingen tot voor kort nog in Noord-Ierland merkbaar waren.

Eamon de Valera

Het begon met de home rule kwestie, de nieuwe beweging tot zelfbestuur rond 1870. De bisschoppen vreesden voor de macht van de kerk en geestelijkheid, maar de bevolking dacht daar anders over en zag hierin de mogelijkheid om onafhankelijk te worden. Deze wet ondervond zeer veel weerstand in Engeland en dat maakte de wet in Ierland nog populairder. De protestanten vreesden voor hun bevoorrechte positie en waren fel tegen deze wet. Deze wet heeft de Ieren op weg geholpen naar de onafhankelijkheid, waar sindsdien niet meer vanaf zou worden geweken.

Als men de Engels-Ierse geschiedenis in zijn totaliteit bekijkt dan kan men zien dat er van de Engelse opzet in Ierland niets is gelukt, behalve dan dat de Engelsen erin geslaagd zijn, met de grofste middelen tot de doodstraf aan toe, om de Ieren de Engelse taal aan te leren en hun eigen taal te ontnemen.

Deze taal trachten veel mensen in onze tijd weer tot leven te brengen maar helaas spreken slechts enkele duizenden mensen het Iers-Gaelic.

Zie ook:

Michael Collins
Sinn-Fein

Celtic Webmerchant:

                    
Uitroep Ierse republiek € 41,95
    Enkelhandig Vikingzwaard € 70,15       Stalen armstukken  € 44,70

 

 
 

copyright © 2008 CelticBritain.net, Alle rechten voorbehouden.           Sitemap  Contact